Serce-informacje ogólne

Nie bez przyczyny serce kojarzy nam się z miłością, bo tak jak miłość jest najważniejszą wartością w życiu, tak też serce pełni najistotniejszą funkcję w całym naszym organizmie. Odpowiada ono za rozprowadzanie krwi po całym ciele, dostarczając dzięki temu składniki odżywcze i tlen do narządów i tkanek.

Kształtem serce przypomina gruszkę. Rozmiarami też jest podobne do tego owocu. Znajduje się ono w górnej partii ciała i jest właściwie całe otoczone płucami. Składa się z dwóch przedsionków i dwóch komór. Znajdują się w nim też zastawki, dzięki którym krew płynie we właściwym kierunku.

Serce, w celu prawidłowego funkcjonowania, musi stale pulsować, zwiększając się i zmniejszając. Pulsowanie to nazywa się uderzeniami serca. W tym miejscu koniecznie trzeba podkreślić jakie jest prawidłowe tempo uderzeń serca na minutę u człowieka, czyli puls. Jeżeli jest on na poziomie 60 – 90 na minutę w stanie spoczynku, a waha się ok. 200, gdy jesteśmy po wysiłku fizycznym to wszystko jest w porządku, mieścimy się w normie. Gdy zaś zauważymy u siebie przyspieszenie pulsu może to oznaczać anemię, choroby nerek i wątroby, ale może to też być spowodowane wypitym alkoholem, gorączką, przyjmowaniem niektórych leków. Natomiast zwolnione tętno może wynikać z brania niektórych leków, chorego serca lub nawet guza mózgu.

Serce przy każdym rozkurczu wypełnia się krwią wtłoczoną z żył, natomiast skurcz powoduje wytłoczenie jej przy pomocy tętnic. Dzięki temu działaniu  krew jest w ciągłym obiegu dostarczając składniki odżywcze i tlen do wszystkich narządów i usuwając z nich dwutlenek węgla i inne niesprzyjające naszemu organizmowi substancje.

Mięsień budujący naszą życiodajną pompę, tzw. mięsień sercowy, nigdy się nie męczy. To go odróżnia od innych mięśni, które po dłuższej pracy zaczynają się „buntować”.

Czasami odczuwamy, że z naszym sercem zaczyna dziać się coś niepokojącego. Wyraża się to w dziwnych jego uderzeniach. Na przykład w sytuacji, gdy jesteśmy wściekli lub przestraszeni mamy wrażenie, że nasze serce tak łomocze jakby miało za chwilę wyskoczyć z klatki piersiowej. Podobne uczucie towarzyszy zupełnie odmiennemu uczuciu, mianowicie zakochaniu. Dzieje się tak dlatego, że podczas odczuwania bardzo silnych emocji górę biorą nerwy i  hormony, które regulują zmiany rytmu i siły bicia serca.

Poza sytuacjami, gdy poddani jesteśmy sytuacjom stresowym bądź się zakochamy i serce zaburza w pewnie sposób swój rytm, są też przypadki groźniejszych zakłóceń jego pracy. Kiedy nasze serce zaczyna być poważnie chore nie jest ono w stanie podtrzymywać krążenia krwi w organizmie, czego skutkiem jest nagromadzenie płynu w płucach. Może to powodować zastój w krążeniu płucnym, płytki oddech i niedobór energii.

Choroba naczyń wieńcowych (in. choroba niedokrwienna serca lub miażdżyca) to najczęstsze schorzenie serca, które jest skutkiem zwężenia naczyń krwionośnych transportujących krew zawierającą tlen do mięśnia sercowego. Dochodzi do tego z powodu gromadzenia się komórek tłuszczowych (tzw. blaszki miażdżycowej). Zwężenie naczyń krwionośnych zazwyczaj prowadzi do powstania dusznicy bolesnej, czyli odczuwania bólu albo silnego ucisku w klatce piersiowej związanym z ograniczonym dostępem krwi do mięśnia sercowego. Może to być pierwszym objawem choroby serca.

Zwolniony przepływ krwi skutkować może też zakrzepicą (tworzeniem się zakrzepów), w wyniku której zostaje całkowicie odcięty dopływ krwi do serca.

Niedobór tlenu i substancji odżywczych transportowanych przez krew powoduje zawał mięśnia sercowego. Ponad 40% uszkodzeń mięśnia sercowego w wyniku zawału sprawia, że przestaje on prawidłowo funkcjonować i krążenie w całym organizmie zostaje upośledzone. Tak groźny zawał może stać się przyczyną śmierci jeżeli odpowiednio szybko nie podejmie się czynności reanimacyjnych.